Zacisk na rurze. Instalacje gazowe z miedzi-procedury stosowania

Rury miedziane stosowane w instalacjach gazowych charakteryzują się bardzo dobrą jakością gwarantującą dużą (nieograniczoną) trwałość i niezawodność instalacji a także  łatwość i prostotę montażu. Wszystkie wymagania dla rur do wykonywania  instalacji gazowych zostały zawarte w Polskiej Normie PN-EN 1057. Rury te produkowane są w trzech stanach materiału: twardym (R290), półtwardym (R250) i miękkim (wyżarzonym – R220). Jednak do tego typu instalacji, ze względów estetycznych, stosuje się rurę twardą lub rzadziej półtwardą, gdyż miedzianej  instalacji gazowej nie można zakrywać (tynkować, ani prowadzić w zamkniętych kanałach), zaś rura miękka byłaby po rozwinięciu pofałdowana. Rury do instalacji gazowych wykonane są ze stopu miedzi odtlenionej fosforem o składzie: Cu + Ag > 99,9 %; fosfor  0,015 % < P < 0,040 %. Gatunek ten oznaczony jest symbolem CW024A (Cu-DHP). Wymagania wymiarowe rur dotyczą średnicy zewnętrznej i grubości ścianek. Dla rury miedzianej stosowanej w instalacjach gazowych min. grubość ścianki nie może być mniejsza niż 1 mm.
Jakość powierzchni to wymaganie istotne z punktu widzenia trwałości instalacji i dotyczy czystości powierzchni wewnętrznych i zewnętrznych w stosunku do zanieczyszczeń mechanicznych jakie mogą być na zewnętrznej i wewnętrznej powierzchni rury oraz obecności węgla na tych powierzchniach. Dopuszczalna ilość resztkowa węgla na wewnętrznych powierzchniach rur miedzianych nie może przekraczać 0,20 mg/dm2.
Rura miedziana stosowana do instalacji gazowych powinna mieć trwałe oznaczenie, które jest łatwe do skontrolowania rury zarówno na etapie zakupu jak i po jej zamontowaniu.

Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Polsce do wykonania wewnętrznej instalacji gazowej z rur miedzianych instalator ma do dyspozycji dwie metody łączenia: z zastosowaniem łączników lutowanych na twardo oraz z zastosowaniem łączników zaprasowywanych. Obie te metody są wymienione w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz.690 z 202 z późniejszymi zmianami). Metoda lutowania na twardo jest wymieniona wprost, natomiast metoda zaprasowywania jest ujęta ogólnie jako metoda, która ma spełniać wymagania szczelności i bezpieczeństwa określone w polskich normach dotyczących instalacji gazowych.  Łącznik zaprasowywany do instalacji gazowych po przebyciu badań i procesu certyfikacji powinien posiadać wymagane prawem oznaczenia (najczęściej na opakowaniu jednostkowym i bezpośrednio na łączniku) zawierające m.in. informacje o numerze Krajowej Deklaracji Zgodności, numerze Aprobaty Technicznej i numerze Certyfikatu oraz podstawowe dane techniczne.
Do instalacji gazowych stosuje się miedziane łączniki do lutowania kapilarnego, łączniki zaprasowywane z miedzi oraz łączniki z brązu z gwintem  przyłączeniowym R/Rp, ze szczelnością uzyskaną na gwincie wg PN-EN 10226-1 oraz końcówką do lutowania kapilarnego lub końcówką do zaprasowywania. Łączniki są wykonywane zgodnie z normą PN-EN 1254 -1, 2, 4. Dwa pierwsze łączniki służą do łączenia rur miedzianych, zaś trzeci do łączenia nagwintowanej rury stalowej  z rurą miedzianą (lutowanej lub zaprasowywanej łącznikiem z gwintem i końcówką do lutowania lub zaprasowywania).  Do łączenia możemy zastosować np.  luty twarde  CP 203 (L-CuP6) i CP 105
(L-Ag2P). Przy łączeniu elementów miedzianych topnik nie jest wymagany. Konieczny jest on
w wypadku łączenia rury miedzianej z łącznikiem z brązu lub mosiądzu. Zalecany jest topnik FH 10.
Należy pamiętać, że kryterium stosowania lutowania twardego w instalacjach z rur miedzianych wynika z przepisów p.poż. wg których szczelność instalacji powinna być zapewniona do temperatury 650 °C, co umożliwi ewakuację ludzi z obiektu.  Łączniki zaprasowywane stosowane w instalacjach gazowych wykonuje się z miedzi lub brązu. Łączniki te maja żółty oring z HNBR i dodatkowo, w celu identyfikacji, na powierzchni zewnętrznej oznaczone są żółtą kropką.
O ile instalacja gazowa wykonywana z rur stalowych czarnych łączonych poprzez spawanie nie ma ograniczeń odnośnie miejsca zastosowania, o tyle instalacja z miedzi takie ograniczenia posiada.
Z rozmów z instalatorami wynika, że ich wątpliwości budzi stosowanie miedzi za gazomierzem zamontowanym na klatce schodowej budynku wielorodzinnego. Paragraf 163, punkt 4 noweli wspomnianego wyżej rozporządzenia podaje, że można stosować miedź za gazomierzem lub za odgałęzieniem do odrębnego lokalu. Jednocześnie to samo rozporządzenie umożliwia montaż gazomierza na klatce schodowej. Trudno więc dopatrzeć się we wspomnianych przepisach ograniczeń dotyczących opisywanego wyżej rozwiązania. Podobną interpretację przepisów można odszukać
w publikacjach specjalistycznych dotyczących zastosowania instalacji miedzianych. Kolejnym źródłem wątpliwości, które wstrzymuje prowadzenie przewodów miedzianych za gazomierzami na klatkach schodowych, jest punkt 5 tego samego paragrafu, który zabrania prowadzenia rur miedzianych na zewnętrznej ścianie budynku. Wprowadzenie takiego ograniczenia spowodowane zostało faktem zapewnienia takich warunków, aby różnica temperatury między powietrzem zewnętrznym a temperaturą przesyłanego gazu nie powodowała wykraplania się pary wodnej na powierzchni przewodu, a co za tym idzie – aby nie skutkowało to przyspieszoną korozją rury. W takim rozumieniu ściana oddzielająca lokal od klatki schodowej (ogólnodostępnego korytarza) nie jest ścianą zewnętrzną budynku. Nie ma więc zakazu stosowania rur miedzianych. Procedurę sprawdzenia instalacji gazowej reguluje Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz. U. nr 74 poz. 836 z 1999 z późniejszymi zmianami). Obok opisu przeprowadzenia próby szczelności instalacji gazowej (rodzaju próby głównej, ciśnień sprawdzających, opisu przyrządów pomiarowych) w cytowanym Rozporządzeniu czytamy: „Z przeprowadzenia głównej próby szczelności sporządza się protokół, który powinien być podpisany przez właściciela budynku oraz wykonawcę instalacji gazowej”. Jak widzimy, w tym zapisie nie ma mowy o konieczności udziału strony dostawcy gazu w procedurze kontroli poprawności wykonania i szczelności układu gazowego. Często zdarza się, dostawca gazu zgłasza uwagi co do sposobu wykonania instalacji gazowej lub użytych w niej materiałów. Jednak w świetle obowiązujących przepisów takiego obowiązku nakładanego na dostawce paliwa gazowego nie ma. Zakładając też, że w procesie projektowania, jak i montażu, zostały zachowane obowiązujące przepisy, a zastosowane materiały posiadają wymagane prawem oznakowania umożliwiające stosowanie ich w instalacjach gazowych, to kwestionowanie możliwości montażu gazomierza i zagazowania instalacji jest bezpodstawne. W tym momencie warto przyjrzeć się ważnej roli dostawcy paliwa gazowego. Spółki gazownicze w znakomitej większości na swoich stronach internetowych, a także w punktach obsługi klienta, udostępniają wiele formularzy i informacji umożliwiających kompletację dokumentów pozwalających przyłączyć budynek do sieci gazowniczej. Wśród nich istnieje wniosek pod tytułem: „Zgłoszenie budynku do napełnienia instalacji gazowej paliwem gazowym. ” Oprócz danych osobowych, danych dotyczących usytuowania budynku etc. wymagane jest również podanie: oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu instalacji zgodnie z projektem, oświadczenie o pozytywnym przeprowadzeniu próby ciśnieniowej, oraz oświadczenie o posiadaniu aktualnej opinii kominiarskiej. Nie ma natomiast mowy o konieczności udokumentowania materiałów i technologii użytej w procesie montażu instalacji. Po wypełnieniu zgłoszenia oraz po uprzednim załatwieniu zobowiązań wobec dostawcy gazu (ustalenie warunków przyłączenia gazu, ustalenie i podpisanie umowy na dostawę gazu) zakład gazowniczy powinien zamontować gazomierz i napełnić instalację paliwem. Można zatem stworzyć zarys schematu działania i odpowiedzialności w procesie budowy i uruchomienia instalacji gazowej. Wymienione niżej kolejno pary „proces – osoba odpowiedzialna” mogą przedstawiać się następująco: projekt instalacji gazowej – projektant, wykonanie instalacji gazowej – instalator, sprawdzenie zgodności wykonania z projektem i zmianami w trakcie budowy – kierownik budowy, zgodność wpisów w dzienniku budowy, zgodność z obowiązującymi wymaganiami, kontrola jakości wykonania i użytych materiałów – inspektor nadzoru/ kierownik budowy, próba ciśnieniowa – uprawniony instalator, protokół próby ciśnieniowej – uprawniony instalator, właściciel budynku (administrator), dostawa gazu,  opomiarowanie –  dostawca paliwa gazowego. W zależności od rodzaju i wielkości budowy przywołane funkcje w procesie budowlanym mogą być wymienne lub nie wymagane.

Pobierz: Instalacj-gazowe-z-miedzi.pdf (Unknown)