Systemy łączników stosowanych w instalacjach miedzianych

Wymagania dla łączników z miedzi i stopów miedzi
Wymagania ogólne

Do łączenia rur miedzianych o średnicach zewnętrznych od 6 do 159 mm służą dwa rodzaje łączników:
− łączniki do lutowania kapilarnego,
− łączniki zaciskowe.
Łączniki zaciskowe dzielą się w zależności od budowy na łączniki:
− skręcane (z nakrętką),
− zaprasowywane,
− samozaciskowe.
Do łączenia rur o średnicach powyżej 108 mm (do 159 mm włącznie) zaleca się stosować łączniki z krótszymi kielichami, przeznaczone wyłącznie do lutowania twardego. Produkowane są także łączniki przejściowe z końcówkami różnego typu, w tym także gwintowanymi, służące dołączenia rur miedzianych z rurami z innych materiałów: stalowymi i z tworzyw sztucznych oraz armaturą i innymi elementami wyposażenia instalacji wodnych i gazowych na paliwa gazowe. Wymagania dla łączników do instalacji z rur miedzianych zawarte są w normie PN-EN 1254
Norma ta nie określa wymagań dla łączników zaprasowywanych i samozaciskowych.
Określają je inne przepisy, rozporządzenia oraz aprobaty techniczne ITB. Wszystkie typy łączników muszą spełniać wymagania gwarantujące trwałość i szczelność połączeń z rurami. Część wymagań jest wspólna dla różnych typów łączników. Należą do nich wymagania materiałowe, jakości powierzchni i oznakowanie (cechowanie).

Wymagania materiałowe

Łączniki do instalacji miedzianych wykonuje się z miedzi, brązu i mosiądzu.
Łączniki miedziane – można stosować wyłącznie łączniki produkowane z miedzi odtlenionej fosforem, o symbolu Cu–DHP, zawierającej: Cu + Ag > 99,90% (Cu – miedź, Ag – srebro), 0,015 % < P < 0,040% (P – fosfor).
Łączniki z brązu – zalecane jest stosowanie łączników produkowanych z brązu o symbolu CuSn5Zn5Pb2 wg PN-EN 1982. Łączniki z brązu można stosować do lutowania miękkiego i twardego.
Łączniki z mosiądzu – w instalacjach wodociągowych należy stosować gatunki mosiądzu odporne na odcynkowanie. Należą do nich m.in. gatunki o symbolach: CuZn40Pb2 i CuZn39Pb3 wg normy PN-EN 12165. O odporności na odcynkowanie powinny informować litery „CR” lub „DZR” na łączniku. Łączniki ze stopów bezołowiowych – CuSi – niezawierające w swoim składzie ołowiu, przeznaczone głównie do instalacji wody pitej. Należą do nich m.in. gatunki o symbolach: CuZn21Si3P (CW 724 R) wg normy PN-EN 12164.

Stan powierzchni
Powierzchnie wewnętrzne i zewnętrzne powinny być czyste, bez widocznych produktów utlenienia oraz defektów po obróbce mechanicznej, np. rys, porów, wad szlifierskich. Na powierzchni wewnętrznej nie mogą znajdować się zanieczyszczenia o większej niż 0,20 mg/dm2 zawartości węgla.

Znakowanie

Na zewnętrznej powierzchni każdego łącznika powinno znajdować się trwałe znakowanie zawierające:

–znak firmowy lub nazwę producenta,
–średnicę nominalną łączonej rury i/lub wymiar gwintu,
–inne wymagania dotyczące poszczególnych typów łączników
W celu ułatwienia identyfikacji łączniki zaprasowywane do gazów mają na powierzchni zewnętrznej naniesioną żółtą kropkę i jest ona zgodna z żółtym kolorem O-ringu uszczelniającego, zaś dla łączników stosowanych w solarach na powierzchni zewnętrznej umieszcza się zieloną lub czerwoną kropkę, zgodną z kolorem O-ring uszczelniającego. Dostępne są także łączniki do instalacji solarnych znakowane innym kolorem, np. białym, natomiast O-ring jest czarny.

Pobierz: Systemy-łączników-stosowanych-w-instalacjach-miedzianych.pdf (1.38MB)