Łączniki do lutowania kapilarnego

W połączeniach lutowanych wykorzystuje się efekt zasysania kapilarnego (włoskowatości).
Wysokość zasysania lutu jest uzależniona m.in. od szerokości szczeliny powstałej między kielichem łącznika i rurą miedzianą.

Łączniki metryczne

Łączniki do lutowania kapilarnego posiadają końcówki kielichowe, dostosowane do wymiarów rur miedzianych. Wsunięta do kielicha końcówka rury jest spajana z łącznikiem lutem, który wnika do kapilarnej szczeliny między rurą a kielichem. Część łączników posiada bose końcówki, służące do łączenia z innymi łącznikami.
Dla szczelności i trwałości złącza istotne są wymiary:

– średnica wewnętrzna Dw i głębokość kielicha L,

– średnica zewnętrzna Dz i długość końcówki bosej L (gdy średnica końcówki bosej jest mniejsza od średnicy łącznika, długość końcówki jest zwiększona o L),

– minimalna grubość ścianki,

– dopuszczalne odchyłki (tolerancje) wymienionych wymiarów.

Łączniki calowe stosowane w chłodnictwie i klimatyzacji

Specjalną grupę łączników do lutowania kapilarnego stanowią łączniki ACR (Air Condition and Refrigeration). Są to łączniki miedziane o wymiarach calowych wykonane zgodnie z amerykańską normą ASME/ANSI B16.22 „Miedz i stopy miedzi  do połączeń lutowanych w instalacjach ciśnieniowych. Gatunek miedzi Cu- DHP odtlenionej fosforem.
Przeznaczone są do instalacji przewodzących czynniki chłodnicze takie jak: R134A, R404A, R407C oraz CO2 ( R744 ).  Nie zaleca się stosowania czynników chłodniczych zawierających amoniak
( R717 ) oraz związki chloru i wapnia. Montaż instalacji odbywa się techniką lutowania na twardo
z wykorzystaniem lutów z zawartością min 2 % srebra. Łączniki produkowane są z rur miedzianych
o grubszej ściance w celu zapewnienia szczelności i trwałości przy wysokich ciśnieniach.
Zakres średnic obejmuje wymiary calowe od 3/16” do 4 1/8” natomiast asortyment podobny jest do łączników miedzianych metrycznych. Łączniki możemy stosować z rurami miedzianymi wykonanymi zgodnie z normą PN – EN 12735-1. Łączniki spełniają wymagania europejskiej dyrektywy ciśnieniowej PED Pressure Equipment Directive 97/23/EC, obowiązującej w Polsce od 21.12.2005. roku.

Łączniki do gazów medycznych

Łączniki do gazów medycznych  to metryczne łączniki z miedzi i brązu do lutowania i połączeń gwintowanych. Produkowane są zgodnie z wymogami normy PN-EN 1254 – 1.   Łączniki miedziane wykonane są z miedzi odtlenionej fosforem, o symbolu Cu – DHP ( CW024A ). Łączniki z końcówkami gwintowanymi produkowane są z brązu o symbolu CC499 ( Cu5Sn5Zn5Pb2-C ) wg PN EN 1982. Łączniki w odróżnieniu od standardowych są dodatkowo poddawane czyszczeniu i odtłuszczaniu. Procesy te przeprowadza się w myjce ultradźwiękowej z dodatkiem płynu Vertrel CMS.  W wyniku tego procesu uzyskuje się zawartości węglowodorów na powierzchni poniżej 0,01 g/m2. Zgodnie
z normą zawartość węglowodorów na powierzchni powinna być niższa od 0,02 g/m2. Raz na pół roku łączniki  podlegają kontroli na zawartości węglowodorów przez INiG w Krakowie. Łączniki wykonywane są na konkretne zamówienie i pakowane pojedynczo w specjalnie oznakowane woreczki z tworzywa.  Nie posiadają trwałego zewnętrznego oznakowania umożliwiającego identyfikację medyczną łącznika. Znajdują zastosowanie w instalacjach gazów medycznych takich jak azot, tlenek azotu, dwutlenek węgla, hel, argon, ksenon , tlen, powietrze oraz w systemach próżniowych
( ISO 7396-1 ). Mogą być stosowane z rurami do gazów medycznych spełniającymi wymagania normy PN EN 13348. Zgodnie z obowiązującymi przepisami poszczególne elementu instalacji do gazów medycznych mogą być połączone ze sobą za pomocą lutowania twardego z użyciem lutów
z dodatkiem srebra. Zakres średnic oraz parametry pracy – ciśnienie i temperatura – są takie same, jak dla standardowych łączników do lutowania kapilarnego.

Łączniki ze stopów miedzi do wysokociśnieniowych zastosowań

Łączniki wykonane są ze stopu miedzi CuFe2P zgodnie z EN 12449 (z dodatkiem 2,3 % żelaza)
i wytwarzane są w stanie utwardzenia R 300 i R 420.
Ten charakteryzujący się wysoką wytrzymałością materiał jest twardszy od tradycyjnej miedzi, dzięki czemu wykazuje większą odporność na wysokie ciśnienia robocze. Jednocześnie jest odporny na  korozję  naprężeniową i niekorzystne warunki atmosferyczne.
Szczególnie nadaje się do stosowania w instalacjach klimatyzacji, urządzeniach chłodniczych klasy domowej i przemysłowej oraz wszelkich innych układach chłodzących wykorzystujących czynnik CO2 / R744 lub inne medium o ciśnieniu roboczym do 130 barów przy użyciu rur i łączników o grubościach ścianek i średnicy zewnętrznej mniejszej niż w powszechnie stosowanych instalacjach stalowych.
Złączki  do lutowania kapilarnego lutem twardym wykonane z miedzi CuFe2P, zostały opracowane
z myślą o energooszczędnych systemach chłodzenia.  Wykonane są w typoszeregu calowym wg ASTM B 280 w rozmiarach calowych od 3/8’ do 2 1/8’. Maksymalne ciśnienie robocze 130 barów, zakres temperatur od – 196 °C do +150 °C.
Do połączeń z rurami miedzianymi i stopowymi z CuFe2P należy stosować jedynie lutowanie twarde lutem srebrnym z minimalną zawartością 5% Ag, zgodnie z normą PN-EN ISO17672 . Zalecane jest również zastosowanie topnika FH 10, zgodnie z normą PN-EN 1045 dla lutowania stopów miedzi. Wykonanie połączenia należy wykonać zgodne ze wszystkimi obowiązującymi zasadami i przepisami technicznymi, w szczególności tymi zawartymi w PN-EN 378-2+A2:2012.
Łączniki przeznaczone są głównie do systemów chłodniczych supermarketów, chłodni przemysłowych, wysokociśnieniowych instalacji hamulcowych  i klimatyzacyjnych w samochodach ciężarowych i autobusach oraz w innych przemysłowych agregatach chłodniczych. Łączniki spełniają warunki normy PN EN 12735-1 oraz wymagania europejskiej dyrektywy PED 97/23/EC w sprawie urządzeń ciśnieniowych.

Pobierz: Systemy-łączników-stosowane-w-instalacjach-miedzianych.pdf (2.76MB)