A może miedź?

Instalacje z miedzi są często stosowane w budownictwie jednorodzinnym. Przy wyborze materiału na instalacje rurowe inwestorzy wybierają miedź z uwagi na jakość, trwałość, aspekty zdrowotne oraz środowiskowe.

Zapotrzebowanie na miedź będzie się zwiększać także w innych sektorach budownictwa z uwagi na wspieranie materiałów energooszczędnych, ekologicznych oraz wpływających na jakość i zdrowie przez unijne przepisy prawne (Green Building) oraz międzynarodowe systemy  jakości czy technologie BIM.

Do wykonywania instalacji wodnych, grzewczych i gazowych powszechnie stosuje się rury miedziane wykonane zgodnie z normą PN-EN 1057. Aby takie instalacje były trwałe i bezawaryjne, trzeba spełnić kilka warunków.

Instalacje zimnej i ciepłej wody

Zgodnie z wytycznymi mamy trzy kryteria, które powinna spełniać woda płynąca przez instalacje z rur miedzianych. Są to:

  • odczyn pH > 7,
  • zawartość jonów azotanowych powinna być mniejsza od 30mg/l,
  • stosunek zasadowości ogólnej do jonów siarczanowych ma być większy od 2.

Stosowanie miedzi w instalacjach wody pitnej łączy się też ze spełnieniem kilku warunków.
Nie zaleca się stosowania kolanek, lecz łuki. Prędkości przepływu wody są ograniczone do 1 m/s w poziomach i 2 m/s w podłączeniach punktów czerpalnych. W celu ochrony instalacji przed zdzieraniem tlenkowej warstwy ochronnej, obowiązkowo należy zainstalować filtr mechaniczny o zdolności zatrzymywania cząstek większych niż 80 μm. Minimalna grubość ścianki rury miedzianej nie może być mniejsza niż 1 mm. Poszczególne odcinki instalacji łączy się za pomocą lutowania miękkiego, gdy średnica rury jest mniejsza niż 28 mm, dla średnic większych stosuje się lutowanie twarde. Alternatywną metodą jest zaprasowywanie. Woda do picia z instalacji miedzianych nie powinna zawierać więcej niż 2 mg Cu 2+/l. Przy łączeniu instalacji z miedzi i stali, rury stalowe należy stosować tylko przed rurami miedzianymi, patrząc w kierunku przepływu wody.

Instalacje grzewcze

Instalacje grzewcze grzejnikowe wykonywane są najczęściej z rury twardej zgodnej
z normą PN-EN 1057. Aby system grzewczy był bezawaryjny, warto zwrócić uwagę na kilka czynników. W instalacjach z rur miedzianych można stosować grzejniki wykonane z miedzi, żeliwa, stali i aluminium. Z punktu widzenia wzajemnej współpracy i wyeliminowania procesów elektrochemicznych najkorzystniejsze są grzejniki miedziane. Grzejnikom stalowym i aluminiowym połączonymi rurami miedzianymi w instalacjach ogrzewczych korozja praktycznie nie zagraża pod warunkiem spełnienia przez wodę instalacyjną wymagań jakościowych określonych w normie PN-C-04607.  Zgodnie z powyższą normą w instalacjach w układzie miedź – stal/aluminium (np. przy zastosowaniu grzejników stalowych lub z aluminium) może ona pracować jedynie w systemie  zamkniętym, a gdy suma stężenia jonów chlorkowych i siarczanowych będzie większa od 50 mg/l, wymagana jest ochrona przeciwkorozyjna przy zastosowaniu inhibitorów korozji. Mają one za zadanie ochronę przeciwkorozyjną stalowych grzejników (bądź innych elementów stalowych), które pod wpływem kontaktu z wodą instalacyjną zawierającą jony miedzi mogą ulegać korozji wżerowej, powodując jednocześnie zanieczyszczenie wody produktami korozji żelaza. Skutkiem tej korozji jest perforacja grzejników stalowych, ale też zapychanie się zaworów termostatowych przenoszonymi przez wodę produktami korozji żelaza. Podobne zastrzeżenia dotyczą układów miedź-aluminium, do których należy stosować odpowiednie dla tego typu instalacji inhibitory korozji. Przy wykonywaniu instalacji grzewczych grzejnikowych z rur miedzianych twardych należy pamiętać o kompensacji termicznej rur miedzianych. Najdłuższy odcinek rury miedzianej nie wymagający kompensacji to 5 metrów. Odcinki dłuższe wymagają kompensacji przez odpowiednie prowadzenie przewodów (kompensacja naturalna) lub stosowanie elementów kompensujących w instalacji.
Przy przejściu rury przez ścianę instalacje należy umieścić w rurze z PCV.

Ogrzewanie powierzchniowe

W przypadku ogrzewania podłogowego, można stosować rury miedziane w stanie miękkim, wykonane zgodnie z normą PN-EN 1057. Rura w stanie miękkim w kręgach, produkowana jest do wymiaru 22 mm, jednak do ogrzewania podłogowego stosuje się rury o średnicy do 18 mm (6, 8, 10, 12, 15, 18 mm). Rur miedzianych bez osłony nie wolno zalewać betonem. Poza rurą instalacyjną (PN EN 1057) stosuje się również rurę systemową, która może być montowana tylko do ogrzewania powierzchniowego. Jest ona produkowana w wymiarach:: 12×0,7, 14×0,8, 15×0,8, 18×0,8. Rura ta występuje zarówno w otulinie i bez. Ważne, jest to, że poszczególne elementy instalacji powierzchniowej łączy się ze sobą za pomocą lutowania twardego. Dużą popularność zyskuje kompozytowa rura cienkościenna z miedzi. Ma ona cienką ścianę trwale zespoloną z otuliną z tworzywa PE-RT. Rura ta jest ok. 50 procent lżejsza i 40 procent tańsza od rury klasycznej. Najczęściej stosuje się rury o wymiarach: 14×2 i 18×2 (grubość ścianki miedzianej 0,35 mm). Poszczególne elementy instalacji łączy się przez  zaprasowywanie. Rurę cienkościenną można stosować także do instalacji wodnych oraz ogrzewania tradycyjnego.

Instalacje gazowe

W budynkach mieszkalnych stosuje się miedzianą rurę twardą o grubości ścianki powyżej 1 mm. Elementy instalacji można łączyć lutowaniem twardym lub przez zaprasowanie specjalnego łącznika (o żółtym oringu) do tego typu instalacji. Przy wykonywaniu instalacji gazowej należy pamiętać, że rur gazowych nie można zakrywać i nie wolno ich montować na ścianach zewnętrznych budynku.

 

Pobierz: A-może-miedź.pdf (124KB)